زن قرآنی به همان اندازه که در اجتماع وظایف سنگینی دارد. حقوق قابل توجهی را نیز دارا می‌باشد. خداوند در آیه 228 سوره بقره چنین می‌فرمایند:

«..... وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِی عَلَیْهِنَّ بالمعروف.....»

«..... برای زنان همانند وظایفی که بر دوش آن‌هاست، حقوق شایسته ای قرار داد شده است.»

قرآن زمانی که وظایف و تفکرات مشترک از زن و مرد می‌خواهد با جمله «یا ایها الانسان یا ایها الذین ءامنوا» خطاب می‌کند چه زن چه مرد، زمانی که با هر کدام جداگانه مبحث را می‌خواهد در میان گذارد خطاب مستقیم می‌کند.

||ادامه مطلب ||

دشمن‌ترین مردم با مؤمنین

لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِینَ ءَامَنُواْ الْیَهُودَ وَ الَّذِینَ أَشرَْکُواْ (82- مائده)

گر چه خطاب در این آیه متوجه شخص رسول اللَّه صلی الله علیه و آله است، لیکن آیه شریفه در مقام بیان قانون و ضابطه‌ای کلی برای عموم جامعه اسلامی است (1)؛ آن قانون همیشه جاری این است که در بین سه گروه مشرک، یهودی و مسیحی، رابطه مسیحیان با اسلام از نظر پذیرش و احترام به قوانین مسلمین بهتر از دو گروه دیگر بوده است. آنچه تاریخ همواره از جانب یهود و مشرکین شاهد آن بوده، سرسختی در پذیرش، بغض و کینه و خیانتی است که آن‌ها در برابر اسلام روا داشته‌اند. (2) البته این بدان معنا نیست که تمام یهودیان و یا مشرکین این‌گونه اند.

آنچه در جهان امروز رخ می‌دهد نیز شاهد و گواه محکمی بر صدق این آیه است زیرا بر کسی پوشیده نیست که در حال حاضر هم دشمن درجه یک اسلام و مسلمین یهود و صهیونیست بین‌الملل است؛ یهودی که شبانه روز در تلاش برای ضربه زدن به اسلام با هدف محو آن از چیزی فروگذار نیست.سوال: این سرسختی در دشمنی را صهیونیستِ امروز، نسبت به کدام دسته از مسلمانان اعمال می‌کند؟ مسلمانان تابع حکام عرب یا مسلمانانی شعارشان شعار حسین بن علی علیه‌السلام است؟ فراموش نشود که آیه، ایمان کسانی را تأیید می‌کند که در این تقابل، مورد خشم و عداوت یهود و مشرکین هستند.

||ادامه مطلب ||

خداوند در آیاتی از قرآن تأکید دارد که هیچکدام از الفاظ قرآن بیهوده نیست، از این رو شک نیست که حروف مقطعه داری فلسفه است و بیهوده در قرآن قرار نگرفته است.

دربرخی آیات قرآن تأکید شده است در قرآن هیچ شک و شبه ای نیست و آیات قرآن متقن و محکم است، از این رو نمی توان حروف مقطعه را عبث تصور کرد.

اشتراک محتوایی سوری که دارای حروف مقطعه می باشند

سوره‏هایی که با یک نوع حروف مقطعه آغاز می‏شوند، مطالب مشترکی دارند . برای مثال در سوره‏هایی که با«حم»شروع می‏شوند، بلافاصله بعد از آن جمله‏ی‏«تنزیل الکتاب من اللّه» یا چیزی که به معنای آن نزدیک است، قرار گرفته، در سوره‏هایی که با«الر»شروع می‏شوند، بعد از آن«تلک آیات الکتاب»و یا شبیه آن و در سوره‏هایی که با«الم»آغاز می‏شوند، به دنبال آن‏«ذلک الکتاب لا ریب فیه»یا مفهوم آن آمده است.¹

از این جا می‏توان حدس زد که میان حروف مقطعه و محتوای این سوره‏ها ارتباط خاصی وجود دارد ؛ تا آن جا که مثلا سوره‏ی اعراف که با« المص »شروع شده ، مضمون و محتوایش جامع میان مضمون سوره‏های«الم»و سوره‏ی «ص»است.البته این ارتباط ممکن است بسیار عمیق و دقیق باشد و افهام عادی به آن راه نیابند. ²

||ادامه مطلب ||

گر چه قلمرو رابطه قرآن و اخلاق بسیار گسترده است، امّا یکی از زیباترین جلوه‌های رابطه آن دو (قرآن و اخلاق) ارتباط و تأثیر متقابل‌شان در راستای جان آدمی است، زیرا همان طور که به گفته امیر مؤمنان علی ـ علیه السّلام ـ : «و یثروا لهم دفأنی العقول»؛¹ در سایه هدایت و تعلیم وحی و قرآن شکوفه جان و فطرت آدمیان در هر دو بعد عقل نظری و عملی به بار می‌نشیند و بذر سجایای نیک اخلاقی در سرزمین جان انسان پاشیده می‌شود. به همین میزان، جان روشن شده در پرتوی قرآن، متصف به اخلاق الهی و قرآنی شده و در فهم قرآن و عمل به دستورات آن از همه کوشاتر و پویاتر تلاش می‌نماید، پس به دلیل آن که قرآن اخلاق را در وجود انسان شکوفا می‌کند، و اخلاق زمینه تجلی نور قرآن را در قلب او پدید می‌آورد، می‌توان گفت که جان آدمیان تجلیگاه زیباترین تأثیر و ارتباط متقابل قرآن و اخلاق است.

||ادامه مطلب ||

سوره مریم نوزدهمین سوره‏ى قرآن، داراى نود و هشت آیه و در مكّه نازل شده است. (بعضى دو آیه 58 و 71 را مدنى مى‏دانند) در تفسیر خازن عدد كلمات آن را هفتصد و هشتاد و عدد حروفش را سه هزار و هفتصد گفته‏اند.

در تفسیر المیزان مى‏خوانیم: خداوند در دو آیه‏ى آخر این سوره مى‏فرماید:

هدف ما از نزول این سوره، بشارت و انذار است و این هدف در قالب زیباى داستان زندگى پیامبران آمده است.

نام این سوره از آیه 16 آن گرفته شده،‏ نام مریم 34 بار در قرآن آمده است و خداوند نام هیچ زنى را با اسم خاص در قرآن ذكر نكرده، جز مریم و تنها سوره‏اى كه به نام یك زن در قرآن نامیده شده، همین سوره مریم است.

فضیلت سوره‏

از پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله) چنین نقل شده است كه هر كس این سوره را بخواند به تعداد كسانى كه زكریا و یحیى و مریم و عیسى و موسى و هارون و ابراهُیم و اسحاق و یعقوب و اسماعیل، را تصدیق یا تكذیب كردند و همچنین به تعداد كسانى كه (به دروغ و تهمت) براى خدا فرزندى قائل شدند و نیز به تعداد كسانى كه فرزند قائل نشدند  هر یك از آنها خداوند ده حسنه به او مى‏دهد،. (مجمع البیان ذیل آیه)

||ادامه مطلب ||

سوره بنى اسرائیل (اسراء) پنجاهمین سوره است كه در مكّه بعد از سوره قصص نازل گردید در ترتیب فعلى قرآن مجید سوره هفدهم است، اگر ترتیب نزول قطعى باشد، مى‏شود گفت كه حدود سالهاى ششم و هفتم بعثت نازل شده است‏.

سوره‏ى «اسراء»، یكصد و یازده آیه دارد، تعداد كلمات آن: هزار و پانصد و سى و سه (1533) و تعداد حروف آن: شش هزار و چهار صد و شصت (6460) مى‏باشد. ‏و بنا بر قول مشهور مكّى است. البتّه بعضى پنج آیه‏ى 26، 32، 33، 57 و 78 را مدنى مى‏دانند.

در این سوره همچون دیگر سوره‏هاى مكّى، موضوعاتى از قبیل: توحید، معاد، نصایح سودمند و مبارزه با هر گونه شرك، ظلم و انحراف، سنّت‏ها و قوانین فردى و اجتماعى در تاریخ، تاریخچه‏ى آدم و ابلیس، پیامبر اسلام و موقعیّت آن حضرت در مكّه، بیان شده است. از مسائل عمده و قابل توجّه در این سوره، معراج حضرت رسول (صلى اللَّه علیه و آله) است.

||ادامه مطلب ||

فصلت و نام های دیگرش «حم ،السجده، المصابیح» ¹ چهل و یكمین سوره قرآن است كه مكی و 54 آیه دارد.

در فضیلت این سوره از نبی مكرم اسلام صلی الله علیه وآله وسلم نقل شده: هر كس سوره فصلت را قرائت كند، به تعداد تمامی حروف تشكیل دهنده این سوره ، ده حسنه به او داده می شود. ²

از امام صادق علیه السلام نیز روایت شده: قرائت سوره فصلت موجب نورانیت و سرور و شادی قاری آن در روز قیامت می شود و در دنیا به گونه ای زندگی می كند كه همه او را ستایش كنند و به حال او غبطه بخورند. ³

آثار و بركات سوره

1) بهبود بیماری های قلبی

در تفسیر البرهان به نقل از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم آمده: اگر سوره فصلت را در ظرفی بنویسد و سپس بشوید و بعد آن آب را با چیزی مخلوط كند و پس از خشك شدن آن را پودر كنند و به بیمار بخورانند به اذن خداوند خوب می شود. ⁴

2) بهبود بیماری های چشم

از حضرت صادق علیه السلام روایت است: هر كس سوره فصّلت را در ظرفی بنویسد و با آب باران بشوید و با آن سرمه درست كند و كسی كه درد چشم یا سفیدی چشم دارد از آن سرمه بكشد، از آن درد رهایی یابد و دیگر مبتلا نمی شود و اگر امكان سرمه كشیدن نباشد، با آن آب چشمانش را بشوید نیز مفید می افتد. ⁵

3) بهبود درد شكم

روایت است از امام صادق علیه السلام: كه مردی به نزد امام صادق علیه السلام مشرف شد و از درد شكمش در نزد ایشان شكوه كرد. امام به او فرمودند: برو دستت را روی جایی كه درد می كند بگذار و سه بار آیات (42-41 سوره فصلت) را بخوان. انشاءالله خوب خواهی شد. ⁶

||منابع ||

نزول دفعی و تدریجی قرآن

یكی دیگر از مسائل مهمّی كه در این فصل باید مورد بحث قرار گیرد، كیفیّت نزول و تجلّی قرآن كریم است. خدای سبحان در سوره‌ی‌ مباركه‌ی‌ "قدر" می فرماید كه ما قرآن را در شب قدر نازل نمودیم "إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ "¹ و در جای دیگر نزول قرآن را در شبی مبارك می‌داند: " حم  وَالْكِتَابِ الْمُبِینِ  إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةٍ مُّبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِینَ "² جمع این دو آیه و برخی آیات دیگر، نشان می دهد كه قرآن كریم به صورت دفعی (یکباره) در شب مبارك قدر نازل گردیده است.

از سوی دیگر، تاریخ مسلّم و شأن نزول آیات، نشانگر آن است كه قرآن، به صورت تدریجی و در طی بیست و سه سال نازل شده و در خود قرآن نیز آیاتی بر نزول تدریجی اجزای آن تصریح دارند. در آیه‌ی‌ كریمه‌ای فرموده است: "وَقُرْآناً فَرَقْنَاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلَى مُكْثٍ وَنَزَّلْنَاهُ تَنزِیلاً ً"³ یعنی، قرآن را متفرق نازل نمودیم تا تو آن را به تدریج دریافت كنی و به تدریج بر مردم تلاوت نمایی. و در كریمه دیگری، اعتراض كافران را بیان می‌فرماید كه می‌گفتند چرا قرآن بر تو، مانند تورات موسی، یكباره نازل نشده؟ "وَقَالَ الَّذِینَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَیْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً "⁴. خدای سبحان در جواب این اعتراض خطاب به رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلم می‌فرماید: " كَذَلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِیلًا "⁵ یعنی نزول تدریجی قرآن، برای تثبیت قلب تو است.

|| ||